ForPeat Open Lab 3
De Weerribben, Nederland
Location:
Boonspolder & Weesloot - De Kampen, Weerribben, Nederland
Type of ecosystem:
veenbos (Boonspolder) & rietland (De Kampen), waar veenbos recent is verwijderd
Size:
~65 ha
Owner:
Staatsbosbeheer
OL Coordinator (organisation and country):
Wageningen University & Research: Earth Systems and Global Change group & Wageningen Environmental Research, Nederland
De Weerribben:
Een landschap gevormd
door de mens
De Weerribben is geen “natuurlijk” landschap in de strikte zin; het is het resultaat van ontvening, hooilandbeheer en het snijden van riet. Sinds de 14e eeuw heeft de veenwinning een karakteristiek patroon gecreëerd van ondiepe wateren waar het veen is weggehaald (‘trekgaten of weren’), gescheiden door stroken land waar het veen is achtergebleven (‘ribben’).
Vanaf halverwege de 20ste eeuw werd de productie van riet voor daken op de verlandde trekgaten de dominante economische activiteit. Op plekken waar de rietproductie verdween, leidde vegetatiesuccessie tot de ontwikkeling van veenbossen op de plekken waar eerst rietland te vinden was.
Van degradatie
tot een hotspot voor natuurherstel
Natuurherstelmaatregelen gaan terug tot de jaren 30 van de vorige eeuw, toen het gebied door ontginning, verdroging en vermesting onder druk stond. Dit maakt het gebied één van Europa’s langstlopende voorbeelden van veenherstel. Binnen de Weerribben zijn dan ook een groot aantal succesvolle voorbeelden van herstelmaatregelen te vinden. Een recent uitgevoerde maatregel is het weghalen van bomen in een deel van het gebied om ruimte te maken voor de ontwikkeling van open laagveenhabitattypen met de bijbehorende biodiversiteit, zoals trilveen en veenmosrietland. In andere delen wordt juist bewust niks gedaan, zodat hier natuurlijke bosontwikkeling kan plaatsvinden. Naast dat veenbos een bijzondere flora en fauna herbergt, versterkt dit ook de koolstofopslag. Het gebied kan met recht een biodiversiteitshotspot worden genoemd en herbergt onder andere een groot aantal zeldzame mossen, vaatplanten, libellen, vlinders en vogels.
ForPeat
onderzoekslocaties
Binnen ForPeat worden twee gebieden bestudeerd: een circa 80 jaar oud spontaan ontwikkeld veenbos met els en berk en rijk in zeggen en veenmossen dat groeit op een drijvende kragge, en een locatie waar het bos is verwijderd om ruimte te maken voor de ontwikkeling van veenmosrietland en riet wordt gesneden.
Onderzoekers bekijken hier de afweging tussen het enerzijds behalen van natuur-/biodiversiteitsdoelen, en het anderzijds het mitigeren van de uitstoot van broeikasgassen (minimaliseren van de emissies van CO2 en CH4) en de rol van het water- en natuurbeheer hierin.
Onderzoeks
activiteiten
Een breed scala aan monitoringsactiviteiten ondersteunt het onderzoek, zoals het meten van broeikasgasfluxen, analyses van de samenstelling van het water en de bodem, en biodiversiteitsmonitoring. Dit laatste omvat het maken van vegetatieopnamen, het monitoren van insecten en het geautomatiseerd monitoren van vogelgeluiden.
Het doel van deze activiteiten is bepalen hoe een ingreep zoals het verwijderen van bos invloed heeft op de broeikasgasemissies en de biodiversiteit, en hoe dit samengaat met het gezamenlijk ontwikkelen van toekomstige beheerstrategieën met lokale belanghebbenden, zoals natuur- en waterbeheerders, rietsnijders, de lokale overheden en de toerismesector.
Onderzoeksteam
Open Lab #3 wordt gecoördineerd door Wageningen University & Research. Het werk wordt uitgevoerd door:
