Open Lab 5
Polska
Lokalizacja:
Biebrzański Park Narodowy, Polska
Rodzaj ekosystemu:
Las torfowiskowy
Powierzchnia:
300 ha
Zarządca obszaru:
Biebrzański Park Narodowy
Koordynator OL (organizacja i kraj):
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Polska
Biebrzański
Park Narodowy
Biebrzański Park Narodowy, położony w północno-wschodniej Polsce w województwie podlaskim wzdłuż rzeki Biebrzy, jest największym z 23 parków narodowych w kraju. Utworzony 9 września 1993 r., Park chroni jeden z najrozleglejszych i najlepiej zachowanych krajobrazów podmokłych w Europie Środkowej. Jego najcenniejszy obszar, Biebrzańskie Bagna, składa się z rozległych terenów torfowiskowych, lasów olchowych, podmokłych łąk i kęp trawiastych, ukształtowanych przez naturalną dynamikę meandrującej rzeki Biebrzy. W uznaniu jego znaczenia ekologicznego obszar ten został w 1995 r. uznany za teren podmokły o znaczeniu międzynarodowym w ramach Konwencji ramsarskiej.
Park stanowi kluczowe siedlisko dla wielu rzadkich i zagrożonych gatunków. Jego tereny podmokłe są szczególnie ważne dla ptaków, służąc jako kluczowe obszary gniazdowania, żerowania i odpoczynku wzdłuż głównych szlaków migracyjnych. Krajobraz ten stanowi również siedlisko dla ssaków, takich jak łoś, bóbr, wilk i wydra, a także płazów i owadów, w tym ropuchy paskówki i rzadkiego motyla Catocala pacta. Ekosystem ten jest jednak narażony na coraz większe zagrożenia wynikające z takich działań jak osuszanie terenów bagiennych, wkraczająca w granice doliny Biebrzy zabudowa, zmiany w gospodarce wodnej oraz pojawianie się gatunków inwazyjnych, co sprawia, że ochrona i zrównoważone zarządzanie mają zasadnicze znaczenie dla przyszłości tego wyjątkowego krajobrazu mokradłowego.
Obszar badawczy
ForPeat
Obszar badawczy ForPeat obejmuje około 300 hektarów na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego, skupiając się wokół Lasu Kapickiego w północno-wschodniej Polsce.
Przez ten las przebiega Kanał Kapicki – znaczny rów melioracyjny zbudowany w latach 40. XIX wieku, który w przeszłości spowodował obniżenie poziomu wody na otaczających go torfowiskach nizinnych strefy umiarkowanej, porośniętych głównie olsem. Dostrzegając negatywny wpływ kanału na zasoby wodne obszaru, w 2015 r. rozpoczęto działania renaturyzacyjne, polegające na budowie piętrzeń w celu ograniczenia drenującego oddziaływania kanału względem otaczających mokradeł. W 2018 r. wdrożono dalsze działania, w tym instalację pięciu stałych progów piętrzących i dwóch regulowanych zastawek wzdłuż kanału, mające na celu przywrócenie bardziej naturalnego poziomu wody i poprawę funkcjonowania ekosystemu torfowisk.
Podejścia do zarządzania
i badania
Otwarte laboratorium ForPeat koncentruje się tutaj na ocenie reakcji lasów torfowiskowych – w szczególności ekosystemów olsowych – na działania związane z gospodarką wodną wzdłuż Kanału Kapickiego. W przeszłości kanał przyczynił się do osuszenia przyległych drzewostanów oraz przesuszając gleby organogeniczne, zmieniając naturalne warunki hydrologiczne tego krajobrazu. Aby ograniczyć skutki osuszenia, w ramach projektu zostaną wdrożone działania związane z przywróceniem właściwych warunków hydrologicznych, w tym odbudowa dwóch istniejących niewielkich jazów oraz instalacja pięciu dodatkowych przelewów w korycie kanału.
Skuteczność tych działań zostanie oceniona w ramach monitoringu poszczególnych elementów środowiska. Wieża do pomiaru kowariancji wirów będzie mierzyć strumienie gazów cieplarnianych, dostarczając informacji na temat wpływu podjętych prac restytucyjnych na dynamikę węgla. Przeprowadzony zostanie również monitoring różnorodności biologicznej w odniesieniu do kilku grup taksonomicznych, w tym owadów, roślinności i populacji ptaków.
Zespół badawczy
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Projekt Open Lab #5 jest koordynowany przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie we współpracy z Biebrzańskim Parkiem Narodowym. Pracami kierują:
